Τον περασμένο Φεβρουάριο, έλαβε χώρα με επιτυχία η υβριδική ημερίδα του Ελληνικού Ιδρύματος Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ.), με τίτλο: «ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. και Έρευνα Περιέργειας: Εγκαινιάζοντας έναν ανοιχτό διάλογο με την επιστημονική κοινότητα της χώρας». Η ημερίδα φιλοξενήθηκε στο Αεριοφυλάκιο 1 – Αμφιθέατρο «Μιλτιάδης Έβερτ» στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων, με τη συμμετοχή εκπροσώπων της ελληνικής ερευνητικής και ακαδημαϊκής κοινότητας.

Η ημερίδα σηματοδότησε τη συμπλήρωση οκτώ χρόνων λειτουργίας του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. και πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ολοκλήρωσης της θητείας του παρόντος Επιστημονικού Συμβουλίου (Ε.Σ.) του Ιδρύματος. Στόχος της ήταν η ανάδειξη της σημασίας της έρευνας περιέργειας (curiosity-driven research) και η ενίσχυση του διαλόγου με την ελληνική ερευνητική και ακαδημαϊκή κοινότητα.

Την έναρξη της ημερίδας χαιρέτισε ο Γενικός Γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας, Δρ Αναστάσιος Γαϊτάνης, επισημαίνοντας ότι η έρευνα περιέργειας προσφέρει την ελευθερία στον/στην ερευνητή/τρια, με οδηγό τη σκέψη, την κρίση και την περιέργεια, να παράγει νέα γνώση.

Στη συνέχεια, η Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ., Καθηγήτρια Ξένη Χρυσοχόου, ανέδειξε, μέσω της ομιλίας της με τίτλο: «2016 – 2025: Το αποτύπωμα του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. στον ερευνητικό ιστό της χώρας», τη σημαντική συνεισφορά του Ιδρύματος στη χρηματοδότηση της ελεύθερης έρευνας, χωρίς θεματικούς και γεωγραφικούς περιορισμούς. Εστιάζοντας στην προσήλωση του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. στην υποστήριξη των επιστημόνων της χώρας, από την αρχή της ίδρυσής του έως και σήμερα, παρουσίασε το ευρύ έργο του και τη συμβολή του στη διασύνδεση της επιστήμης με την κοινωνία. Επίσης, η κ. Χρυσοχόου τόνισε πως το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. όχι μόνο χρηματοδότησε έρευνα περιέργειας, αλλά δημιούργησε τις συνθήκες ανάπτυξης του ερευνητικού οικοσυστήματος και αποτελεί ένα παράδειγμα διαχείρισης της ερευνητικής δραστηριότητας από την ίδια την επιστημονική κοινότητα.

Ακολούθησαν παρουσιάσεις ποιοτικών δεδομένων ανά Επιστημονική Περιοχή από τα Μέλη του Επιστημονικού Συμβουλίου και τη Διευθύντρια του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. Κάθε συνεδρία έδωσε χώρο για έναν εποικοδομητικό διάλογο με καταξιωμένα μέλη της επιστημονικής κοινότητας, ανταλλάσσοντας απόψεις και ιδέες για το μέλλον της έρευνας περιέργειας στη χώρα.

Ειδικότερα, στο πρώτο κύκλο των συζητήσεων, αναδείχθηκε η ισχυρή παρουσία της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό ερευνητικό χάρτη και η ανάγκη για συμπεριληπτική έρευνα μέσω συνεργασιών μεταξύ ερευνητικών ομάδων των Πανεπιστημίων και των Ερευνητικών Κέντρων της χώρας. Τονίστηκε ότι η χώρα διαθέτει τη δυναμική για έρευνα αιχμής, ωστόσο, απαιτείται συστηματική χρηματοδότηση και μείωση της γραφειοκρατίας. Στο δεύτερο πάνελ, συζητήθηκε η ανάγκη ενίσχυσης της καινοτομίας και η δημιουργία ενός πιο ελκυστικού οικοσυστήματος στην ανάπτυξη του οποίου θα συμβάλει και το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. με τη δράση “proof of concept”, μια δράση υποστήριξης εκείνων των έργων που έχουν εξασφαλίσει την ωριμότητα εξέλιξης σε επόμενα στάδια. Στην τελευταία συνεδρία υπογραμμίστηκε ότι το ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. αποτελεί τη μοναδική πηγή χρηματοδότησης των Κοινωνικών, Ανθρωπιστικών Επιστημών και των Τεχνών που συμβάλουν ουσιαστικά στη βελτίωση και την ανάπτυξη της κοινωνίας μας. Επιπλέον, επισημάνθηκε ότι σε ορισμένες επιστημονικές περιοχές η ισορροπία των φύλων δεν έχει ακόμη επιτευχθεί. Παρά τα χαμηλά ποσοστά υποβολών από γυναίκες ερευνήτριες, το ποσοστό επιτυχίας στις χρηματοδοτήσεις είναι υψηλό, γεγονός που καταδεικνύει την υψηλή ποιότητα των προτάσεών τους.

Καλεσμένη ως κεντρική ομιλήτρια, στο πλαίσιο της ημερίδας, ήταν η Καθηγήτρια Maria Leptin, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC). Στην παρέμβασή της, τόνισε τη σημασία της εθνικής χρηματοδότησης για την έρευνα περιέργειας, επισημαίνοντας την ανάγκη δημιουργίας ενός περιβάλλοντος, όπου η επιστημονική περιέργεια μπορεί να ανθίσει, συμβάλλοντας τελικά και στην οικονομική ανάπτυξη.

Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με ανασκόπηση των κύριων συμπερασμάτων και τη διατύπωση προτάσεων για τη συνέχιση ενός ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. και της επιστημονικής κοινότητας.

Το βίντεο της ημερίδας είναι διαθέσιμο στο επίσημο κανάλι του ΕΛ.ΙΔ.Ε.Κ. στο YouTube: https://youtu.be/6BvDglEgeUE